Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/www/iqbal.wiki/includes/json/FormatJson.php on line 297
Warning: "continue" targeting switch is equivalent to "break". Did you mean to use "continue 2"? in /home/www/iqbal.wiki/languages/LanguageConverter.php on line 773 http://iqbal.wiki/index.php?action=history&feed=atom&title=%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%DB%81_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%81_%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF_%D9%86%D9%88خطاب بہ جاوید سخنی بہ نژاد نو - Revision history2026-04-07T02:49:44ZRevision history for this page on the wikiMediaWiki 1.31.0-rc.0http://iqbal.wiki/index.php?title=%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%DB%81_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%81_%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF_%D9%86%D9%88&diff=23384&oldid=prevIqbal: Reverted edits by Jawad Shah (talk) to last revision by Zahra Naeem2018-07-20T00:06:50Z<p>Reverted edits by <a href="/index.php?title=Special:Contributions/Jawad_Shah" title="Special:Contributions/Jawad Shah">Jawad Shah</a> (<a href="/index.php?title=User_talk:Jawad_Shah&action=edit&redlink=1" class="new" title="User talk:Jawad Shah (page does not exist)">talk</a>) to last revision by <a href="/index.php?title=User:Zahra_Naeem&action=edit&redlink=1" class="new" title="User:Zahra Naeem (page does not exist)">Zahra Naeem</a></p>
<a href="http://iqbal.wiki/index.php?title=%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%DB%81_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%81_%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF_%D9%86%D9%88&diff=23384&oldid=20570">Show changes</a>Iqbalhttp://iqbal.wiki/index.php?title=%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%DB%81_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%81_%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF_%D9%86%D9%88&diff=20570&oldid=prevJawad Shah: Replaced content with "sdasdas"2018-07-14T16:21:33Z<p>Replaced content with "sdasdas"</p>
<a href="http://iqbal.wiki/index.php?title=%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%DB%81_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%81_%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF_%D9%86%D9%88&diff=20570&oldid=3152">Show changes</a>Jawad Shahhttp://iqbal.wiki/index.php?title=%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8_%D8%A8%DB%81_%D8%AC%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%AF_%D8%B3%D8%AE%D9%86%DB%8C_%D8%A8%DB%81_%D9%86%DA%98%D8%A7%D8%AF_%D9%86%D9%88&diff=3152&oldid=prevZahra Naeem: Created page with "<div dir="rtl"> '''خطاب بہ جاوید سخنی بہ نژاد نو ''' این سخن آراستن بیحاصل است بر نیاید آنچہ در قعر دل است..."2018-06-12T21:12:18Z<p>Created page with "<div dir="rtl"> '''خطاب بہ جاوید سخنی بہ نژاد نو ''' این سخن آراستن بیحاصل است بر نیاید آنچہ در قعر دل است..."</p>
<p><b>New page</b></p><div><div dir="rtl"><br />
'''خطاب بہ جاوید سخنی بہ نژاد نو '''<br />
<br />
این سخن آراستن بیحاصل است<br />
<br />
بر نیاید آنچہ در قعر دل است<br />
<br />
گرچہ من صد نکتہ گفتم بے حجاب<br />
<br />
نکتہ ئے دارم کہ ناید در کتاب<br />
<br />
گر بگویم مے شود پیچیدہ تر<br />
<br />
حرف و صوت او را کند پوشیدہ تر<br />
<br />
سوز او را از نگاہ من بگیر<br />
<br />
یا ز آہ صبحگاہ من بگیر<br />
<br />
مادرت درس نخستین با تو داد<br />
<br />
غنچۂ تو از نسیم او گشاد<br />
<br />
از نسیم او ترا این رنگ و بوست<br />
<br />
اے متاع ما بہای تو ازوست<br />
<br />
دولت جاوید ازو اندوختی<br />
<br />
از لب او لاالہ آموختی<br />
<br />
اے پسر ذوق نگہ از من بگیر<br />
<br />
سوختن در لاالہ از من بگیر<br />
<br />
لاالہ گوئے بگو از روی جان<br />
<br />
تا ز اندام تو آید بوے جان<br />
<br />
مہر و مہ گردد ز سوز لاالہ<br />
<br />
دیدہ ام این سوز را در کوہ و کہ<br />
<br />
این دو حرف لاالہ گفتار نیست<br />
<br />
لاالہ جز تیغ بے زنہار نیست<br />
<br />
زیستن با سوز او قہاری است<br />
<br />
لاالہ ضرب است و ضرب کاری است<br />
<br />
مومن و پیش کسان بستن نطاق<br />
<br />
مومن و غداری و فقر و نفاق<br />
<br />
با پشیزی دین و ملت را فروخت<br />
<br />
ہم متاع خانہ و ہم خانہ سوخت<br />
<br />
لاالہ اندر نمازش بود و نیست<br />
<br />
نازہا اندر نیازش بود و نیست<br />
<br />
نور در صوم و صلوت او نماند<br />
<br />
جلوہ ئی در کائنات او نماند<br />
<br />
آنکہ بود اﷲ او را ساز و برگ<br />
<br />
فتنۂ او حب مال و ترس مرگ<br />
<br />
رفت ازو آن مستی و ذوق و سرور<br />
<br />
دین او اندر کتاب و او بگور<br />
<br />
صحبتش با عصر حاضر در گرفت<br />
<br />
حرف دین را از دو "پیغمبر" گرفت<br />
<br />
آن ز ایران بود و این ہندی نژاد<br />
<br />
آن ز حج بیگانہ و این از جہاد<br />
<br />
تا جہاد و حج نماند از واجبات<br />
<br />
رفت جان از پیکر صوم و صلوت<br />
<br />
روح چون رفت از صلوت و از صیام<br />
<br />
فرد ناہموار و ملت بے نظام<br />
<br />
سینہ ہا از گرمی قرآن تہی<br />
<br />
از چنین مردان چہ امید بہی<br />
<br />
از خودی مرد مسلمان در گذشت<br />
<br />
اے خضر دستی کہ آب از سر گذشت<br />
<br />
سجدہ ئی کزوی زمین لرزیدہ است<br />
<br />
بر مرادش مہر و مہ گردیدہ است<br />
<br />
'''ق'''<br />
<br />
سنگ اگر گیرد نشان آن سجود<br />
<br />
در ہوا آشفتہ گردد ہمچو دود<br />
<br />
این زمان جز سر بزیری ہیچ نیست<br />
<br />
اندر و جز ضعف پیری ہیچ نیست<br />
<br />
آن شکوہ ربی الاعلی کجاست<br />
<br />
این گناہ اوست یا تقصیر ماست<br />
<br />
ہر کسے بر جادۂ خود تند رو<br />
<br />
ناقۂ ما بے زمام و ہرزہ دو<br />
<br />
صاحب قرآن و بے ذوق طلب؟<br />
<br />
العجب ثم العجب ثم العجب!<br />
<br />
گر خدا سازد ترا صاحب نظر<br />
<br />
روزگارے را کہ می آید نگر<br />
<br />
عقلہا بیباک و دلھا بے گداز<br />
<br />
چشمہا بے شرم و غرق اندر مجاز<br />
<br />
علم و فن دین و سیاست، عقل و دل<br />
<br />
زوج زوج اندر طواف آب و گل<br />
<br />
آسیا آن مرز و بوم آفتاب<br />
<br />
غیر بین از خویشتن اندر حجاب<br />
<br />
قلب او بے واردات نو بنو<br />
<br />
حاصلش را کس نگیرد باد و جو<br />
<br />
روزگارش اندرین دیرینہ دیر<br />
<br />
ساکن و یخ بستہ و بے ذوق سیر<br />
<br />
صید ملایان و نخچیر ملوک<br />
<br />
آہوی اندیشہ او لنگ و لوک<br />
<br />
عقل و دین و دانش و ناموس و ننگ<br />
<br />
بستہ فتراک لردان فرنگ<br />
<br />
تاختم بر عالم افکار او<br />
<br />
بر دریدم پردۂ اسرار او<br />
<br />
در میان سینہ دل خون کردہ ام<br />
<br />
تا جھانش را دگرگون کردہ ام<br />
<br />
من بطبع عصر خود گفتم دو حرف<br />
<br />
کردہ ام بحرین را اندر دو ظرف<br />
<br />
حرف پیچاپیچ و حرف نیش دار<br />
<br />
تا کنم عقل و دل مردان شکار<br />
<br />
حرف تہ داری باند از فرنگ<br />
<br />
نالۂ مستانہ ئی از تار چنگ<br />
<br />
اصل این از ذکر و اصل آن ز فکر<br />
<br />
اے تو بادا وارث این فکر و ذکر<br />
<br />
آب جویم از دو بحر اصل من است<br />
<br />
فصل من فصل است و ہم وصل من است<br />
<br />
تا مزاج عصر من دیگر فتاد<br />
<br />
طبع من ہنگامۂ دیگر نہاد<br />
<br />
نوجوانان تشنہ لب خالی ایاغ <br />
<br />
شستہ رو تاریک جان روشن دماغ<br />
<br />
کم نگاہ و بے یقین و نا امید<br />
<br />
چشم شان اندر جہان چیزی ندید<br />
<br />
ناکسان منکر ز خود مومن بہ غیر<br />
<br />
خشت بند از خاکشان معمار دیر<br />
<br />
مکتب از مقصود خویش آگاہ نیست<br />
<br />
تا بجذب اندرونش راہ نیست<br />
<br />
نور فطرت راز جانہا پاک شست<br />
<br />
یک گل رعنا ز شاخ او نرست<br />
<br />
خشت را معمار ما کج می نہد<br />
<br />
خوی بط با بچۂ شاہین دہد<br />
<br />
علم تا سوزی نگیرد از حیات<br />
<br />
دل نگیرد لذتی از واردات<br />
<br />
علم جز شرح مقامات تو نیست<br />
<br />
علم جز تفسیر آیات تو نیست<br />
<br />
سوختن میباید اندر نار حس<br />
<br />
تا بدانے نقرۂ خود را ز مس<br />
<br />
علم حق اول حواس آخر حضور<br />
<br />
آخر او مے نگنجد در شعور<br />
<br />
صد کتاب آموزی از اہل ہنر<br />
<br />
خوشتر آن درسی کہ گیری از نظر<br />
<br />
ہر کسے زان می کہ ریزد از نظر<br />
<br />
مست می گردد بانداز دگر<br />
<br />
از دم باد سحر میرد چراغ<br />
<br />
لالہ زان باد سحر، می در ایاغ<br />
<br />
کم خور و کم خواب و کم گفتار باش<br />
<br />
گرد خود گردندہ چون پرگار باش<br />
<br />
منکر حق نزد ملا کافر است<br />
<br />
منکر خود نزد من کافر تر است<br />
<br />
آن بہ انکار وجود آمد "عجول،<br />
<br />
این "عجول" و ھم "ظلوم" و ہم "جہول"<br />
<br />
شیوۂ اخلاص را محکم بگیر<br />
<br />
پاک شو از خوف سلطان و امیر<br />
<br />
عدل در قہر و رضا از کف مدہ<br />
<br />
قصد در فقر و غنا از کف مدہ<br />
<br />
حکم دشوار است تأویلی مجو<br />
<br />
جز بہ قلب خویش قندیلی مجو<br />
<br />
حفظ جانہا ذکر و فکر بے حساب<br />
<br />
حفظ تنہا ضبط نفس اندر شباب<br />
<br />
حاکمی در عالم بالا و پست<br />
<br />
جز بہ حفظ جان و تن ناید بدست<br />
<br />
لذت سیر است مقصود سفر<br />
<br />
گر نگہ بر آشیان داری مپر<br />
<br />
ماہ گردد تا شود صاحب مقام<br />
<br />
سیر آدم را مقام آمد حرام<br />
<br />
زندگی جز لذت پرواز نیست<br />
<br />
آشیان با فطرت او ساز نیست<br />
<br />
رزق زاغ و کرکس اندر خاک گور<br />
<br />
رزق بازان در سواد ماہ و ہور<br />
<br />
سر دین صدق مقال اکل حلال<br />
<br />
خلوت و جلوت تماشای جمال<br />
<br />
در رہ دین سخت چون الماس زی<br />
<br />
دل بحق بر بند و بے وسواس زی<br />
<br />
سری از اسرار دین بر گویمت<br />
<br />
داستانی از مظفر گویمت<br />
<br />
اندر اخلاص عمل فرد فرید<br />
<br />
پادشاہی با مقام با یزید<br />
<br />
پیش او اسبی چو فرزندان عزیز<br />
<br />
سخت کوش چون صاحب خود در ستیز<br />
<br />
سبزہ رنگی از نجیبان عرب<br />
<br />
باوفا، بے عیب، پاک اندر نسب<br />
<br />
مرد مومن را عزیز اے نکتہ رس<br />
<br />
چیست جز قرآن و شمشیر و فرس<br />
<br />
من چہ گویم وصف آن خیر الجیاد<br />
<br />
کوہ و روی آبہا رفتی چو باد<br />
<br />
روز ہیجا از نظر آمادہ تر<br />
<br />
تند بادی طایف کوہ و کمر<br />
<br />
در تک او فتنہ ہای رستخیز<br />
<br />
سنگ از ضرب سم او ریز ریز<br />
<br />
روزے آن حیوان چو انسان ارجمند<br />
<br />
گشت از درد شکم زار و نژند<br />
<br />
کرد بیطاری علاجش از شراب<br />
<br />
اسب شہ را وارہاند از پیچ و تاب<br />
<br />
شاہ حق بین دیگر آن یکران نخواست<br />
<br />
شرع تقوی از طریق ما جداست<br />
<br />
اے ترا بخشد خدا قلب و جگر<br />
<br />
طاعت مرد مسلمانی نگر<br />
<br />
دین سراپا سوختن اندر طلب<br />
<br />
انتہایش عشق و آغازش ادب<br />
<br />
آبروے گل ز رنگ و بوے اوست<br />
<br />
بے ادب، بے رنگ و بو، بے آبروست<br />
<br />
نوجوانے را چو بینم بے ادب<br />
<br />
روز من تاریک می گردد چو شب<br />
<br />
تاب و تب در سینہ افزاید مرا<br />
<br />
یاد عھد مصطفی آید مرا<br />
<br />
از زمان خود پشیمان میشوم<br />
<br />
در قرون رفتہ پنھان میشوم<br />
<br />
ستر زن یا زوج یا خاک لحد<br />
<br />
ستر مردان حفظ خویش از یار بد<br />
<br />
حرف بد را بر لب آوردن خطاست<br />
<br />
کافر و مومن ہمہ خلق خداست<br />
<br />
آدمیت، احترام آدمی<br />
<br />
با خبر شو از مقام آدمی<br />
<br />
آدمی از ربط و ضبط تن بہ تن<br />
<br />
بر طریق دوستی گامی بزن<br />
<br />
بندۂ عشق از خدا گیرد طریق<br />
<br />
می شود بر کافر و مومن شفیق<br />
<br />
کفر و دین را گیر در پہنای دل<br />
<br />
دل اگر بگریزد از دل واے دل<br />
<br />
گرچہ دل زندانی آب و گل است<br />
<br />
اینہمہ آفاق آفاق دل است<br />
<br />
گرچہ باشی از خداوندان دہ<br />
<br />
فقر را از کف مدہ از کف مدہ<br />
<br />
سوز او خوابیدہ در جان تو ہست<br />
<br />
این کہن می از نیاگان تو ہست<br />
<br />
در جھان جز درد دل سامان مخواہ<br />
<br />
نعمت از حق خواہ و از سلطان مخواہ<br />
<br />
اے بسا مرد حق اندیش و بصیر<br />
<br />
می شود از کثرت نعمت ضریر<br />
<br />
کثرت نعمت گداز از دل برد<br />
<br />
ناز می آرد نیاز از دل برد<br />
<br />
سالہا اندر جھان گردیدہ ام<br />
<br />
نم بہ چشم منعمان کم دیدہ ام<br />
<br />
من فداے آنکہ درویشانہ زیست<br />
<br />
واے آن کو از خدا بیگانہ زیست<br />
<br />
در مسلمانان مجو آن ذوق و شوق<br />
<br />
آن یقین آن رنگ و بو آن ذوق و شوق<br />
<br />
عالمان از علم قرآن بے نیاز<br />
<br />
صوفیان درندہ گرگ و مو دراز<br />
<br />
گرچہ اندر خانقاہان ہای و ہوست<br />
<br />
کو جوانمردی کہ صہبا در کدوست<br />
<br />
ہم مسلمانان افرنگی مآب<br />
<br />
چشمۂ کوثر بجویند از سراب<br />
<br />
بے خبر از سر دین اند این ہمہ<br />
<br />
اہل کین اند اھل کین اند این ہمہ<br />
<br />
خیر و خوبی بر خواص آمد حرام<br />
<br />
دیدہ ام صدق و صفا را در عوام<br />
<br />
اہل دین را باز دان از اہل کین<br />
<br />
ہم نشین حق بجو با او نشین<br />
<br />
کرکسان را رسم و آئین دیگر است<br />
<br />
سطوت پرواز شاہین دیگرست<br />
<br />
مرد حق از آسمان افتد چو برق<br />
<br />
ہیزم او شہر و دشت غرب و شرق<br />
<br />
ما ہنوز اندر ظلام کائنات<br />
<br />
او شریک اہتمام کائنات<br />
<br />
او کلیم و او مسیح و او خلیل<br />
<br />
او محمد او کتاب او جبرئیل<br />
<br />
آفتاب کائنات اہل دل<br />
<br />
از شعاع او حیات اہل دل<br />
<br />
اول اندر نار خود سوزد ترا<br />
<br />
باز سلطانے بیاموزد ترا<br />
<br />
ما ہمہ با سوز او صاحبدلیم<br />
<br />
ورنہ نقش باطل آب و گلیم<br />
<br />
ترسم این عصری کہ تو زادی درآن<br />
<br />
در بدن غرق است و کم داند ز جان<br />
<br />
چون بدن از قحط جان ارزان شود<br />
<br />
مرد حق در خویشتن پنھان شود<br />
<br />
در نیابد جستجو آن مرد را<br />
<br />
گرچہ بیند روبرو آن مرد را<br />
<br />
تو مگر ذوق طلب از کف مدہ<br />
<br />
گرچہ در کار تو افتد صد گرہ<br />
<br />
گر نیابی صحبت مرد خبیر<br />
<br />
از اب وجد آنچہ من دارم بگیر<br />
<br />
پیر رومی را رفیق راہ ساز<br />
<br />
تا خدا بخشد ترا سوز و گداز<br />
<br />
زانکہ رومی مغز را داند ز پوست<br />
<br />
پای او محکم فتد در کوی دوست<br />
<br />
شرح او کردند و او را کس ندید<br />
<br />
معنی او چون غزال از ما رمید<br />
<br />
رقص تن از حرف او آموختند<br />
<br />
چشم را از رقص جان بر دوختند<br />
<br />
رقص تن در گردش آرد خاک را<br />
<br />
رقص جان برھم زند افلاک را<br />
<br />
علم و حکم از رقص جان آید بدست<br />
<br />
ہم زمین ہم آسمان آید بدست<br />
<br />
فرد ازوی صاحب جذب کلیم<br />
<br />
ملت ازوی وارث ملک عظیم<br />
<br />
رقص جان آموختن کاری بود<br />
<br />
غیر حق را سوختن کاری بود<br />
<br />
تا ز نار حرص و غم سوزد جگر<br />
<br />
جان برقص اندر نیاید اے پسر<br />
<br />
ضعف ایمانست و دلگیریست غم<br />
<br />
نوجوانا "نیمہ پیری است غم"<br />
<br />
می شناسی حرص "فقر حاضر" است<br />
<br />
من غلام آنکہ بر خود قاہر است<br />
<br />
اے مرا تسکین جان ناشکیب<br />
<br />
تو اگر از رقص جان گیری نصیب<br />
<br />
سر دین مصطفے گویم ترا<br />
<br />
ہم بہ قبر اندر دعا گویم ترا</div>Zahra Naeem